Produkcja stanowi bez wątpienia jeden z głównych fundamentów europejskiej gospodarki. Jej wzmocnienie, modernizacja oraz transformacja są absolutnie kluczowe dla podniesienia konkurencyjności i skutecznej realizacji długoterminowych celów Europejskiego Zielonego Ładu. W szczególności kwestia ta dotyczy szeroko pojętego unijnego sektora produkcyjnego, a zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). To właśnie te organizacje stoją obecnie przed strategiczną koniecznością głębokiej transformacji w kierunku bardziej ekologicznym, zdrowym i cyfrowym.
Wyzwania produkcyjnych MŚP a koncepcja zrównoważonego rozwoju
O ile cyfryzacja MŚP, choć powoli, konsekwentnie postępuje, o tyle wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju wymaga znacznego przyspieszenia. W postpandemicznej rzeczywistości, gdzie wartość dodana w sektorze produkcyjnym MŚP spadła o 9,8%, przedsiębiorstwa te mierzą się z poważnym wyzwaniem. Muszą one nie tylko odbudować swoją pozycję rynkową, ale również dostosować się do nowych, rygorystycznych wymogów środowiskowych. Zrównoważony rozwój przestał być jedynie modnym hasłem, a stał się fundamentalnym warunkiem przetrwania na rynku. Co więcej, w centrum tej transformacji znajduje się dzisiaj człowiek – jego bezpieczeństwo, stabilność zatrudnienia oraz ogólnie pojęte zdrowie w miejscu pracy. Nowoczesne firmy zdają sobie sprawę, że to właśnie odpowiednie warunki pracy i dbałość o dobrostan personelu bezpośrednio przekładają się na jakość i wydajność produkcji.
Czym jest europejska inicjatywa GreenSME?
GreenSME to innowacyjny, europejski projekt wspierający małe i średnie przedsiębiorstwa produkcyjne w zrównoważonej transformacji. Program ten oferuje profesjonalne doradztwo w zakresie opracowywania kompleksowych planów działania oraz kluczowe wsparcie finansowe dla projektów pilotażowych. Inicjatywy te są realizowane w ścisłej współpracy z dostawcami specjalistycznych usług i nowoczesnych technologii. Od 2022 roku Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna (KSSE) wraz z 9 międzynarodowymi partnerami realizuje projekt pod nazwą „Wspieranie transformacji MŚP produkcyjnych w kierunku zielonego, cyfrowego i zrównoważonego rozwoju społecznego” – czyli właśnie projekt GreenSME.
W ramach działań GreenSME oraz kooperacji KSSE (pełniącej rolę koordynatora Klastra Silesia Automotive & Advanced Manufacturing), powstaje GreenSME HUB. Jest to nowoczesna platforma wymiany wiedzy, przeznaczona dla MŚP zaangażowanych w zrównoważoną produkcję. GreenSME HUB służy budowaniu silnej społeczności innowacyjnych firm, dla których priorytetem jest nie tylko zysk, ale również ochrona środowiska oraz zdrowie społeczeństwa. Innym kluczowym obszarem innowacji jest tak zwana ścieżka zrównoważonej transformacji MŚP. To wielowymiarowy proces wsparcia dedykowany firmom produkcyjnym, którego celem jest wzmocnienie ich potencjału w implementacji technologii przyjaznych zdrowiu i naturze.
Projekt GreenStandard – systemowe podejście do zdrowia i efektywności
W odpowiedzi na rosnące potrzeby sektora produkcyjnego, w ramach GreenSME zainicjowano projekt GreenStandard. Jego celem było przeprowadzenie kompleksowej transformacji przedsiębiorstwa Mercedes Martruck (MM). Dzięki temu programowi, MM mogło wdrożyć strategiczne zmiany zorientowane na ekologię oraz zdrowotne bezpieczeństwo procesów. Projekt ten miał za zadanie ustandaryzować kluczowe procesy biznesowe w Martruck, a jednocześnie podnieść kompetencje cyfrowe pracowników. Działania realizowane we współpracy z doświadczoną firmą 2KMM otworzyły nowe możliwości zrównoważonych operacji. W pierwszych trzech miesiącach projektu, zespół z 2KMM sprawnie przeprowadził wszystkie zaplanowane aktywności, ze szczególnym uwzględnieniem płynnego, ciągłego i bezstresowego wprowadzania innowacji.
Zdrowie, bezpieczeństwo i kultura pracy jako priorytet transformacji
Wszelkie działania wdrożeniowe w ramach GreenStandard kładły ogromny nacisk na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników. Automatyzacja, cyfryzacja oraz poprawa standardów to nie tylko optymalizacja maszyn, ale przede wszystkim stworzenie środowiska przyjaznego człowiekowi. Redukcja obciążeń fizycznych, minimalizacja ryzyka wypadków przy pracy (BHP) oraz wprowadzanie systemów ochrony środowiska wpływają bezpośrednio na dobrostan załogi. Cyfryzacja zmniejsza również obciążenie psychiczne, eliminując chaos informacyjny. Pracownicy, posiadając jasne wytyczne i intuicyjne narzędzia IT, pracują w sposób zorganizowany i ciągły, zachowując wyższy poziom koncentracji i zdrowia psychofizycznego.
Kluczowe wyzwania w Mercedes Martruck i optymalizacja procesów
Zespół ekspertów 2KMM skupił się na analizie i ulepszeniu funkcjonowania firmy w kilku newralgicznych obszarach, z zachowaniem pełnej płynności i spójności działania. Procesy objęły:
-
Transformację w kierunku modelu Product as a Service (PaaS): Wymagało to przedefiniowania modelu biznesowego z zachowaniem ciągłości świadczonych usług.
-
Rozwój kompetencji cyfrowych pracowników: Podniesienie umiejętności załogi, aby bezstresowo i efektywnie korzystać z nowych narzędzi, co korzystnie wpływa na pewność siebie i zdrowie psychiczne personelu.
-
Analizę i optymalizację procesów biznesowych: Zidentyfikowano obszary wymagające usprawnienia pod kątem standaryzacji i zdrowego balansu pomiędzy wydajnością a możliwościami ludzkimi.
-
Wdrożenie kultury ciągłego doskonalenia (PDCA): Organizacja zyskała stabilny rytm pracy oparty na systematycznym ulepszaniu, promując higienę pracy i stały rozwój.
-
Cyfrową transformację procesów: Skoncentrowano się na standaryzacji, aby monitorowanie działań przebiegało w sposób automatyczny i niezakłócony.
Implementacja systemu auditomat® – serce cyfrowej zmiany
Kluczowym elementem wspierającym całą opisaną transformację było wdrożenie innowacyjnego, chmurowego narzędzia auditomat®. Proces ten polegał przede wszystkim na starannym dostosowaniu oprogramowania do specyficznych, rygorystycznych potrzeb organizacji MM. W pierwszej kolejności uruchomiono i skonfigurowano dedykowane środowisko testowe auditomat®. Następnie przystąpiono do testów pilotażowych w realnym środowisku operacyjnym. Wdrażanie systemu odbywało się w sposób metodyczny i zorganizowany, co umożliwiło załodze płynną adaptację do nowych warunków pracy, bez zakłócania ich codziennego rytmu i ze szczególnym uwzględnieniem wymogów ergonomii.
Narzędzie prewencji i ochrony zdrowia
Wykorzystanie systemu auditomat® wiązało się z przygotowaniem i pełnym wdrożeniem elektronicznych list kontrolnych oraz audytów. Cyfrowe listy objęły takie procedury jak zakup pojazdów, sprzedaż i adaptacja pojazdów, a także pełny serwis floty. Jednak z perspektywy zrównoważonego rozwoju i troski o personel, najważniejsze było wdrożenie list audytowych z zakresu:
-
Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BHP) – ciągłe monitorowanie norm zapewniających najwyższy poziom ochrony zdrowia i życia pracowników.
-
Ochrony Środowiska – redukcja negatywnego wpływu procesów produkcyjno-serwisowych na otoczenie, co bezpośrednio sprzyja zdrowiu publicznemu.
-
Ochrony Przeciwpożarowej (ppoż.) – minimalizacja ryzyk i gwarancja bezpiecznej przestrzeni roboczej.
-
Total Productive Maintenance (TPM) – dbałość o park maszynowy, która zapobiega awariom mogącym stanowić zagrożenie dla operatorów.
Ponadto skonfigurowano niezbędne ustawienia i analizy, dostosowując reguły wymiany danych i narzędzia statystyczne, co uczyniło auditomat® rozwiązaniem optymalnym i kompletnym.
Stabilna przyszłość dzięki nowym technologiom
Projekt GreenStandard, zainicjowany przez organizację GreenSME i skutecznie koordynowany przez Klaster Silesia Automotive & Advanced Manufacturing, stanowi niezwykle istotny krok na drodze do ewolucji produkcyjnych MŚP w Europie. Przykład firmy Mercedes Martruck dowodzi, że cyfryzacja idzie w parze ze zrównoważonym rozwojem i ochroną zdrowia. W ciągu zaledwie pierwszych trzech miesięcy, dzięki ogromnemu zaangażowaniu ekspertów z 2KMM, wdrożono zaawansowane narzędzie auditomat®, elektroniczne listy kontrolne oraz ugruntowano podejście oparte na cyklu PDCA (Plan-Do-Check-Act).
Powyższe działania znacząco i pozytywnie wpłynęły na rynkową konkurencyjność MM, optymalizując zarządzanie informacjami i gwarantując stabilny przepływ pracy. Firma MM z powodzeniem zaadaptowała najwyższe standardy środowiskowe oraz zdrowotne BHP, jednocześnie zwiększając elastyczność i odporność całej organizacji na zmieniające się warunki rynkowe. Przemyślana implementacja nowoczesnych narzędzi ugruntowała drogę do stabilnej, zdrowej i cyfrowo zaawansowanej przyszłości.
